اشتغال معلولین از منظر حقوق بین‌الملل

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد زنجان

2 عضو هیئت علمی دانشکده حقوق، پردیس فارابی دانشگاه تهران

چکیده

بیش از یک میلیارد نفر در جهان یعنی ۱۵ درصد جمعیت جهان، با معلولیت در اشکال مختلف زندگی می‌کنند که با مشکلات مختلفی ازجمله مشکل اشتغال و دستمزد روبرو هستند. این امر سبب گردیده است تا بیکاری در بین این افراد بیشتر از افراد غیرمعلول باشد و تبعیض علیه معلولین در جنبه‌های مختلف زندگی ازجمله اشتغال آن‌ها، آثار منفی فردی، اجتماعی و اقتصادی گذارد. تاکنون جامعه بین‌الملل در جهت حل این مشکلات، گام‌های مهمی برداشته است تا معلولین بتوانند از فرصت برابر برخوردار گردند و پس از استفاده از خدمات آموزشی و شغلی و همچنین طی مراحل توان‌بخشی شغلی، بتوانند شغل مناسب را انتخاب و به استقلال اقتصادی دست پیدا کنند. بدین منظور مجمع عمومی سازمان ملل و سازمان بین‌المللی کار، قدم‌های بزرگی برداشته‌اند که در مواردی دارای جنبه الزام‌آور می‌باشند. ازجمله این اسناد، می‌تواند به کنوانسیون بین‌المللی حقوق معلولین که توسط مجمع عمومی سازمان ملل به تصویب رسیده است و همچنین مقاوله نامه و توصیه‌نامه‌های سازمان بین‌الملل کار، اشاره کرد که تکالیف مختلفی را برای حمایت از اشتغال معلولین، بر عهده دولت‌ها، قرار داده است. ما در این نوشتار بر آن خواهیم بود که ضمن شناخت معلولیت و مشکلات اشتغال معلولین، به این پرسش‌ها پاسخ دهیم که چه اسناد بین‌المللی برای حمایت از اشتغال معلولین وجود دارد؟ و آیا این اسناد الزام‌آور می‌باشند؟ رویکرد قانون جامع حمایت از حقوق معلولین، مصوب مجلس شورای اسلامی، نسبت به اشتغال معلولین، چه می‌باشد؟

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Employment of disabled people from the perspective of international law

نویسندگان [English]

  • bahman bahri khiyavi 1
  • abdollah abedini 2
1 Islamic Azad University of zanjan
2 faculty members of law, farabi college at the university of tehran
چکیده [English]

More than one billion people in the world, i.e, 15% of the world population live with the various ‎forms of disabilities and facing various problems such as the problem of employment and wages. This has led to more unemployment among these people than the non-disabled persons, and discrimination against persons with disabilities in various aspects of life including their employment takes negative personal, social and economic effects. So far, the international community has taken important steps to solve these problems so that ‎people with disabilities can enjoy equal opportunities, and after using educational and job ‎services and also pass the occupational rehabilitation process‎, they can choose the appropriate job and achieve the economic independence. For this purpose, the United Nations general assembly and the international labor organization have taken great measures, which in some cases are binding. These documents include the international convention on the Rights of people with disabilities, adopted by the United Nations general assembly, as well as the ILO conventions and Recommendations, which many different tasks have been assigned to governments to support the employment of disabled people. In this article, we decided, while identifying disability issues and the problems of the employment of persons with disabilities, to answer these questions what are the international documents to support the employment of disabled people? And are these documents binding? At the end of the article, we looked at the comprehensive law on the rights of people with disabilities approved by the Islamic consultative assembly of Iran.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Disabled people
  • Vocational rehabilitation
  • Convention on the Rights of Persons with Disabilities
  • International Labor Organization
  • Discrimination

فهرست منابع

الف) منابع فارسی

کتاب

1. باختر، سید احمد، حقوق معلولین در قوانین ایران، انتشارات جنگل، ۱۳۸۸

2. زهرایی، حسین؛ تابان، سید محمدرضا، کتاب مرجع حقوق معلولین، نوید شیراز، ۱۳۹۳

3. شفیع‌آبادی، عبدالله؛ توان‌بخشی شغلی و حرفه‌ای معلولین، انتشارات جنگل، ۱۳۹۳

4. عراقی، عزت‌الله؛ رنجبران، امیرحسین، تحول حقوق بین‌المللی کار، مؤسسه کار و تأمین اجتماعی،۱۳۹۱

5. مرادزاده، حسن، کنوانسیون بین‌المللی حقوق معلولین و اجرای آن در ایران، شهر دانش، ۱۳۹۵

6. نباتی، نگار؛ اشخاص دارای معلولیت در نظام بین‌المللی حقوق بشر، موسسه مطالعات و پژوهش‌های حقوقی، ۱۳۸۹

7. داور منش، عباس؛ براتی سده، فرید، مقدمه‌ای بر اصول توان‌بخشی معلولان، رشد، ۱۳۸۵

به کوشش دفتر فرهنگ معلولین، آسیب‌شناسی اشتغال معلولان ایران، دفتر فرهنگ معلولین، چاپ اول، بهار ۱۳۹۶

مقاله

8. محمودیان دهکردی، آرزو، توان‌بخشی شغلی معلولان، مجله کار و جامعه، شهریور و مهر ۱۳۸۶، شماره ۸۷ و ۸۸، صفحات ۳۵-۴۳

9. بیگدلی، محمدرضا، حقوق کودک و کودک معلول در قوانین داخلی و بین‌المللی، مجله تعلیم و تربیت استثنایی، مهر ۱۳۸۵، شماره ۵۸، صفحات ۲۸-۳۳

10. توسلی نائینی، منوچهر؛ کاویار، میرحسین، تأملی بر حقوق معلولان از منظر کنوانسیون حقوق معلولان و سایر اسناد بین‌المللی، مجله حقوق خصوصی، پاییز و زمستان ۱۳۸۷، شماره ۱۳، صفحات ۵۱-۸۲

11. جان قربان، آزاده؛ ابوالحسنی زارع، حمیدرضا، حمایت از حقوق انسانی معلولان در حقوق بین‌الملل، دوماهنامه تعالی حقوق، بهمن و اسفند ۱۳۹۰، شماره ۱۵، صفحات ۹۵-۱۱۱

12. کمالی، محمد، حقوق بشر و ناتوانی (معلولیت)، مجله رفاه اجتماعی، تابستان ۱۳۸۳، شماره ۱۳، صفحات ۴۱-۵۶

13. مصطفی، السان، حقوق بشر و حقوق کارگران معلول در مقررات داخلی و بین‌المللی، مجله رفاه اجتماعی، تابستان ۱۳۸۳، شماره ۱۳، صفحات ۵۷-۸۰

14. ابدی، سعید رضا؛ آگاه، وحید، حقوق کار افراد دارای معلولیت در ایران: از نخستین تلاش‌های بین‌المللی تا کار شایسته، فصلنامه توان‌بخشی، بهار ۱۳۹۱، دوره سیزدهم، شماره اول، صفحات ۸۸-۱۰۱

15. فرجی، محمدعلی، مطالعه تطبیقی اصل عدم تبعیض بر مبنای معلولیت در حوزه اشتغال، حقوق پزشکی، تابستان ۱۳۹۳، شماره ۲۹، صفحات ۱۶۷-۱۹۵

16. رمضانی قوام‌آبادی، محمدحسین، حمایت از معلولین در حقوق بین‌الملل، رفاه اجتماعی، تابستان ۱۳۹۰، شماره ۴۱، صفحات ۳۰۷-۳۴۲

17. گفتگو با مسلم خانی (معاون توسعه اشتغال و کارآفرینی وزارت تعاون کار و رفاه اجتماعی)، مجله توان یاب، سال سیزدهم، شماره ۲۴، تابستان ۹۱، ص ۱۶-۱۸

18. کشوادی، لیلی، گزارش سازمان بین‌المللی کار از اشتغال معلولان در جهان، مجله توان یاب، شماره ۳۱، بهار و تابستان ۱۳۸۸، ص ۲۱-۲۲

پایان‌نامه

19. رشیدی، مهنام، بررسی حقوق افراد دارای معلولیت در اسناد بین‌المللی و نظام حقوقی ایران، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دامغان: دانشگاه آزاد اسلامی، ۱۳۹۲

ب) منابع لاتین

Articles

20. Kayess, Rosemary, French, Phillip, Out of Darkness into Light? Introducing the Convention on the Rights of Persons with Disabilities, The Author [2008]. Published by Oxford University

21. Degener, theresia, Disabled people, non-discrimination of, max planck encyclopedia of public international law(online version),january 2013

22. Nubberger, angelika, Work, right to, international protection, max planck encyclopedia of public international law(online version),march 2007

Documents

23. قانون جامع حمایت از حقوق معلولان (تاریخ تصویب: ۱۶/۲/۱۳۸۳). http://rc.majlis.ir/fa/law/show/94044

24. قانون تصویب کنوانسیون حقوق افراد دارای معلولیت (تاریخ تصویب: ۱۳/۹/۱۳۸۷).

25. http://rc.majlis.ir/fa/law/show/134833

26. Standard Rules on the Equalization of Opportunities for Persons with Disabilities (A/RES/48/96, 20DEC1993). http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=A/RES/48/96

27. Convention on the Rights of Persons with Disabilities, CRPD(U.N DOCUMENT, A/RES/61/106, 13Dec2006). http://www.un.org/disabilities/convention/conventionfull.shtml

28. Committee on the Rights of Persons with Disabilities, CRPD(U.N DOCUMENT, CRPD/C/IRN/1, 8JULY2015). http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=CRPD/C/IRN/1

29. Standard Rules on the Equalization of Opportunities for Persons with Disabilities (A/RES/48/96, 20DEC1993). http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=A/RES/48/96

30. The protection of persons with mental illness and the improvement of mental health care. (u.n document, A/RES/46/119). http://www.un.org/documents/ga/res/46/a46r119.htm

31. World programme of action concerning disabled persons. U.N DOCUMENT, A/RES/37/52, 3DEC1982).

32. World programme of action concerning disabled persons 1976 (A/RES/31/123).http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=A/RES/31/123

33. General comment No. 21 (2017) on children in street situations, CRC/C/GC/21

34. Combined third and fourth periodic reports of States parties due in 2013, Islamic Republic of Iran, CRC/C/IRN/3-4, 9 April 2015

35. CONVENTION on the RIGHTS of PERSONS with DISABILITIES(2006).http://www.un.org/disabilities/convention/facts.shtml

36. Chapter IV. 15. Convention on the Rights of Persons with Disabilities. https://treaties.un.org/doc/Publication/MTDSG/Volume%20I/Chapter%20IV/IV-15.en.pdf

37. Discrimination (employment and occupation) convention,1958 (no. 111), ILO. http://www.ilo.org/dyn/normlex/en/f?p=NORMLEXPUB:12100:0::NO::P12100_ILO_CODE:C111

38. Employment (transition from war to peace) recommendation, 1944 (No. 71), ILO. http://www.ilo.org/dyn/normlex/en/f?p=NORMLEXPUB:12100:0::NO:12100:P12100_ILO_CODE:R071

39. Income security recommendation, 1944 (No. 67), ILO. http://www.ilo.org/dyn/normlex/en/f?p=NORMLEXPUB:12100:0::NO:12100:P12100_ILO_CODE:R067

40. Medical care recommendation, 1944 (No. 69), ILO. http://www.ilo.org/dyn/normlex/en/f?p=NORMLEXPUB:12100:0::NO::P12100_ILO_CODE:R069

41. Universal declaration of human rights (1948). http://www.un.org/en/universal-declaration-human-rights/index.html

42. Vocational rehabilitation and employment (disabled persons) convention,1983 (No. 159), ILO. http://www.ilo.org/dyn/normlex/en/f?p=NORMLEXPUB:12100:0::NO::P12100_ILO_CODE:C159

43. Vocational rehabilitation (disabled) recommendation, 1955(No. 99),ILO. http://www.ilo.org/dyn/normlex/en/f?p=NORMLEXPUB:12100:0::NO::P12100_ILO_CODE:R099

44. World health organization, Disabilities and rehabilitation, http://www.who.int/disabilities/world_report/2011/report/en/

45. Iranian National Commission for UNESCOh. ttp://fa.irunesco.org